Üç ağ yan yana: ücret, hız ve adres biçimi
| Ağ | Zincir | Adres başlangıcı | Blok süresi | Ücret düzeyi |
|---|
| TRC20 | Tron | T ile başlar, 34 karakter | Yaklaşık 3 sn | Düşük, çoğunlukla birkaç USDT'yi geçmez |
| ERC20 | Ethereum | 0x ile başlar, 42 karakter | Yaklaşık 12 sn | Değişken, yoğun saatlerde yüksek |
| BEP20 | BNB Smart Chain | 0x ile başlar, 42 karakter | Birkaç saniye | Düşük, çoğunlukla 1 USDT'nin altında |
Tablodaki ücretler düzey göstergesidir, kesin rakam değildir. Ağ ücreti anlık yoğunluğa göre değişir, borsalar ise çoğunlukla ağın gerçek maliyetinden bağımsız sabit bir çekim ücreti uygular. Göndermeden önce çekim ekranındaki ücret satırını okuyun.
TRC20 ERC20 farkı küçük tutarlarda ücrete nasıl yansır?
Ücret tutara göre değil işleme göre kesilir, bu yüzden küçük gönderimlerde oran hızla büyür. Örnek rakamlarla 50 USDT gönderdiğinizi düşünün:
- TRC20 çekim ücreti 1,5 USDT ise karşıya 48,5 USDT gider, kayıp %3 olur.
- ERC20 çekim ücreti 6 USDT ise karşıya 44 USDT gider, kayıp %12 olur.
- BEP20 çekim ücreti 0,3 USDT ise karşıya 49,7 USDT gider, kayıp %0,6 olur.
Aynı ücretlerle 1.000 USDT gönderildiğinde oranlar sırasıyla %0,15, %0,6 ve %0,03'e iner. Yani ağ seçimi asıl küçük tutarlarda fark yaratır. Ücret hesabını yaparken sitenin asgari yatırım sınırını da hesaba katın: 50 USDT sınırı olan bir kasaya ücret düşüldükten sonra 48,5 USDT ulaşırsa işlem hesaba işlenmeyebilir.
120 ve 275 USDT için ağ maliyeti karşılaştırması
Aşağıdaki çekim ücretleri varsayımsaldır, gerçek rakamlar borsaya ve güne göre değişir.
| Ağ | Ücret | 120 USDT için net | Kayıp oranı | 275 USDT için kayıp |
|---|
| TRC20 | 1,2 USDT | 118,8 USDT | %1,00 | %0,44 |
| ERC20 | 4,8 USDT | 115,2 USDT | %4,00 | %1,75 |
| BEP20 | 0,4 USDT | 119,6 USDT | %0,33 | %0,15 |
Kayıp oranı tutar büyüdükçe düşer, bu yüzden ağ seçimi en çok küçük tutarlarda önem kazanır. Aynı hesabın genel mantığı USDT nedir yazısındaki örnek maliyet bölümünde de geçiyor.
Adres biçiminden ağı nasıl tanırsınız?
Tron adresleri büyük T harfiyle başlar ve 34 karakterdir. Ethereum ve BNB Smart Chain adresleri 0x ile başlar, 42 karakterdir ve yalnızca 0-9 ile a-f karakterlerinden oluşur. Bitcoin adresleri ise 1, 3 ya da bc1 ile başlar ve USDT göndermek için kullanılmaz.
Buradaki tuzak şudur: T ile başlayan bir adresin TRC20 olduğunu güvenle söyleyebilirsiniz, ama 0x ile başlayan bir adresin ERC20 mi BEP20 mi olduğunu adresten anlayamazsınız. İkisi aynı biçimi kullanır. Bu durumda tek kaynak, adresi veren tarafın yazdığı ağ adıdır. Kasada adresin yanında ağ belirtilmemişse göndermeden önce yazılı olarak sorun.
Borsaların çekim ekranı da ipucu verir: adresi yapıştırdığınızda yalnızca biçime uyan ağlar listelenir. T ile başlayan adres için tek seçenek Tron çıkar. 0x ile başlayan adres için ise Ethereum, BNB Smart Chain ve başka birkaç ağ birlikte listelenir ve seçili gelen ağ doğru olan olmayabilir. Listede en ucuz göründüğü için bir ağı seçmek, bu hatanın en sık yapılma biçimidir.
Yanlış ağa gönderilen para neden kaybolur?
Para silinmez, yanlış yerde durur. İki farklı senaryo var.
Biçimi farklı ağlar (TRC20 ve ERC20): Cüzdanların çoğu T ile başlayan bir adrese ERC20 gönderimine izin vermez, adres geçersiz uyarısı alırsınız. Burada hata genellikle işlem yapılmadan yakalanır.
Biçimi aynı ağlar (ERC20 ve BEP20): Adres iki zincirde de geçerli olduğu için işlem sorunsuz tamamlanır. Alıcı yalnızca ERC20 yatırımlarını izliyorsa BEP20 zincirine düşen parayı görmez ve hesabınıza işlemez. Para o adreste durur, ama adresin özel anahtarı sizde değil alıcıdadır. Geri alınıp alınmayacağı tamamen karşı tarafın teknik olarak uğraşıp uğraşmayacağına kalır.
Borsaya yapılan hatalı gönderimlerde kurtarma hizmeti bazen ücret karşılığı verilir. Bahis sitelerinde böyle bir yükümlülük yoktur ve çoğu operatör kurallarında yanlış ağa gönderimi iade etmeyeceğini yazar.
Ağ ücretini ödemek için cüzdanda ne bulunmalı?
Kişisel cüzdandan gönderirken ücret, ağın kendi parasıyla ödenir: Tron için TRX, Ethereum için ETH, BNB Smart Chain için BNB. Cüzdanınızda yalnızca USDT varsa işlem başlamaz ya da başarısız olur. Borsadan çekimde ücret çoğunlukla gönderdiğiniz tutardan düşüldüğü için bu sorun çıkmaz.
Gaz bakiyesinin ne kadar olması gerektiği ağ yoğunluğuna bağlıdır; yoğun saatlerde Ethereum’da gaz bakiyesi yetmeyebilir. Cüzdan türlerinin bu açıdan farkı kripto cüzdan türleri yazısında karşılaştırılıyor. Ücretin neden bazen gönderilen miktardan bağımsız göründüğü işlem ücreti ve komisyonlar yazısında açıklanıyor.
USDT ağ seçimi yaparken hangi sırayla kontrol etmelisiniz?
- Önce alıcı tarafın ağını öğrenin. Ağı siz değil, adresi veren taraf belirler.
- Gönderdiğiniz cüzdan ya da borsada aynı ağın adını seçin. Listede yalnızca zincir adı yazıyorsa (Tron, Ethereum, BSC) tablodaki eşleşmeye bakın.
- Adresin başlangıcının seçtiğiniz ağla uyuştuğunu doğrulayın.
- Çekim ücretini ve karşıya ulaşacak net tutarı okuyun.
- İlk gönderimse küçük bir tutarla deneyin, hesaba işlendiğini gördükten sonra kalanını gönderin.
Transferin diğer aşamaları (onay sayısı, kur farkı, işlem kimliği) kripto ile para yatırma rehberinde yer alıyor. Kriptoyu diğer yöntemlerle kıyaslamak isterseniz para yatırma yöntemleri sayfası limit ve süreleri yan yana veriyor.
Yanlış ağa gönderdiyseniz yapabileceğiniz bir şey var mı?
İlk iş işlem kimliğini (TXID) alıp doğru zincirin blok gezgininde aratmaktır. BEP20 ile gönderdiyseniz işlemi Ethereum gezgininde bulamazsınız, BNB Smart Chain gezgininde ararsınız. İşlem orada onaylanmış görünüyorsa para adrese ulaşmıştır.
Sonra alıcıya TXID, gönderdiğiniz ağ, tutar ve saat bilgisiyle yazılı başvurun. Kurtarma ihtimali varsa bu bilgiler olmadan başlamaz. Yanıt olumsuzsa blok zincirinde başvurabileceğiniz bir üst merci yoktur. Bu süreçte karşınıza çıkan ve ücret karşılığı kayıp kriptoyu geri getirmeyi vaat eden kişilere para ya da cüzdan kelimelerinizi vermeyin, bu ikinci bir dolandırıcılık türüdür. Yöntemin genel riskleri ödeme güvenliği kontrol listesinde maddeler halinde duruyor.
Küçük deneme göndermesi nasıl yapılır?
- Yatırım ekranında ağ adını ve adresi kopyalayın; elle yazmayın.
- Asgari yatırımın üzerinde ama düşük bir tutarı, örneğin 30 USDT, ilk deneme olarak seçin.
- Gönderimden sonra işlem kimliğini doğru zincirin gezgininde arayın (kripto onay süresi).
- Hesaba işlendiğini görünce kalan tutarı aynı adres ve ağla gönderin.
- Dekontu ve ekran görüntülerini saklayın (dekont ve işlem kaydı saklama).
Deneme göndermesi ücreti iki kez ödetir ama olası yanlış ağ kaybını küçük bir tutarla sınırlar. Asgari tutarın altında kalan gönderimlerin hesaba işlenmeyebileceğini minimum çekim tutarı yazısındaki mantıkla birlikte düşünün. Kripto kullanmayı yöntemlerle karşılaştırmak için kripto mu Papara mı sayfası da yardımcı olur.
Ağ seçimini bir alışkanlığa çevirmek hata ihtimalini düşürür: hep aynı ağı kullanın, adresi hep aynı kaynaktan kopyalayın ve her gönderimde ağ adını tam olarak karşılaştırın. Farklı bir ağa geçmek zorundaysanız o gönderimi ilk kez yapıyormuş gibi küçük bir tutarla deneyin.